علی نیکویی در پژوهشی پیرامون آیینهای کهن ایرانی، ریشههای اختلاف تقویمی در برگزاری جشن مهرگان را واکاوی کرده است. او در این متن توضیح میدهد که چگونه تفاوت میان ساختار گاهشماری سنتی زرتشتی و تقویم رسمی خورشیدی، منجر به دوگانگی در تاریخ برگزاری این جشن باستانی میان دهم و شانزدهم مهر شده است.

به گزارش علاقمندان به دانشگاه و بازار کار، به نقل از ایبنا، بنا به فرهنگهای عمومی «مهرگان یا جشن مهر یا نوروز پاییزی یکی از جشنهای ایرانی است که با اعتدال پاییزی پیوند داشته و در روزهای آغازین فصل پاییز برگزار میشود. معیار اصلی سنجش این جشن، زمان برابری شب و روز یا اعتدال پاییزی بوده است، همانگونه که نوروز بر اساس اعتدال بهاری تعیین میشود. این جشن بهعنوان دومین جشن بزرگ ایرانیان پس از نوروز شناخته میشود. در طول زمان بر اساس معیارها و ابزارهای سنجش زمان در مکانهای مختلف زمان جشن تغییراتی داشته است، بهطوری که امروزه نزد ایرانیان زرتشتی دهم مهر هجری خورشیدی (معادل مهرروز از مهرماه سال دینی) برگزار میشود.». علی نیکویی[۱] پژوهشگر تاریخ و فرهنگ ایران باستان اما درباره تاریخ این جشن در تقویم دیدگاه دیگری دارد. علی نیکویی